Τι είναι η Ψυχοκαρδιολογία;

Η Ψυχοκαρδιολογία είναι κλάδος της Κλινικής Ψυχολογίας που διερευνά τους ψυχολογικούς παράγοντες οι οποίοι συμμετέχουν στην εμφάνιση και υποτροπή των καρδιαγγειακών παθήσεων, καθώς και τις ψυχολογικές επιπτώσεις στους πάσχοντες.

Μιλώ για συμμετοχή των ψυχολογικών παραγόντων, διότι υπάρχουν και οργανικοί παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων όπως είναι η αυξημένη χοληστερόλη, ο διαβήτης, η υπέρταση, το κάπνισμα κλπ.

Η έκφραση «ράγισε η καρδιά του» υποδηλώνει ότι τα αρνητικά συναισθήματα, δηλαδή ο έντονος -παρατεταμένος ενδοψυχικός πόνος μπορεί να έχει καθοριστική επίδραση στη λειτουργία της καρδιάς.

Το σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς είναι ένα  πραγματικό ιατρικό πρόβλημα που επισήμως αποκαλείται «Παροδική καρδιομυοπάθεια Takotsubo» ή καρδιοπάθεια λόγω έντονου συναισθηματικού  stress και ευτυχώς είναι αναστρέψιμη.  

Ξαφνικά γεγονότα για τα οποία δεν είμαστε προετοιμασμένοι και για το λόγο αυτό μας προκαλούν μεγαλύτερη οδύνη, όπως είναι η απώλεια αγαπημένων προσώπων, ένα διαζύγιο ή χωρισμός, η απώλεια εργασίας,  συγκλονιστικές φυσικές καταστροφές, το άγχος επίδοσης, όταν κάποιος επαγγελματίας καλείται να εκτεθεί, άρα να αξιολογηθεί, μπορούν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Δυστυχώς αρκετοί ιατροί δεν αποδίδουν σημασία στη διερεύνηση των ψυχοκοινωνικών παραγόντων και δεν ζητούν την ψυχολογική - ψυχιατρική εξέταση των  καρδιοπαθών ασθενών.

Λεπτομερείς ψυχιατρικές εξετάσεις σε ασθενείς που εισήχθησαν εκτάκτως σε νοσοκομείο έδειξαν ότι αρνητικά συναισθήματα όπως ο θυμός, η επιθετικότητα, το άγχος, και  ο φόβος συσχετίζονται με την εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Επίσης έρευνες δείχνουν ότι οι καταθλιπτικοί ασθενείς έχουν τριπλάσιες πιθανότητες θανάτου τον πρώτο χρόνο μετά το έμφραγμα σε σχέση με τους μη καταθλιπτικούς, άσχετα από τη σοβαρότητα της πάθησής τους.

Επομένως τα καρδιαγγειακά νοσήματα μπορεί να είναι ψυχοσωματικά,  δηλαδή τα οργανικά συμπτώματα του ασθενούς να οφείλονται σε ενδοψυχικές διαταραχές.

Όμως για να τεθεί η διάγνωση «ψυχοσωματική διαταραχή», πρέπει μέσω των απαιτούμενων κλινικών και παρακλινικών εξετάσεων να αποκλειστούν τα οργανικά αίτια.

Σε κάθε περίπτωση σκόπιμο είναι να μπορούμε ν’ αναγνωρίζουμε τα ανθρώπινα αρνητικά μας συναισθήματα, δηλαδή να μην τα αρνούμαστε, αλλά  να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε και να τα εκφράζουμε σε ανθρώπους της εμπιστοσύνης μας. Η αφήγηση μπορεί να απαλύνει τον  ψυχικό πόνο.

Τέλος, το γράψιμο μπορεί να μας βοηθήσει να βάλουμε σε τάξη τις σκέψεις μας και να παρακολουθούμε την εξέλιξή τους.

Προλαμβάνουμε προκειμένου να αποτρέψουμε δυσάρεστες εκπλήξεις όσον αφορά οποιοδήποτε σημείο του σώματός μας.