Εσείς κάνετε απολογισμό στο τέλος του χρόνου;
Κάθε χρόνο, οι τελευταίες μέρες του χρόνου για κάποιους από τους συνανθρώπους μας είναι συναισθηματικά φορτισμένες:
- Κάποιοι κάνουν απολογισμό των πεπραγμένων του όσον αφορά την επαγγελματική και την προσωπική τους ζωή, προκειμένου να προετοιμαστούν για την καινούργια χρονιά.
- Άλλοι σκέπτονται ότι με την αλλαγή του χρόνου, θα μεγαλώσουν κατά ένα χρόνο και αυτό τους προβληματίζει
- Άλλοι ονειρεύονται ότι η καινούργια χρονιά θα είναι καλύτερη
- Υπάρχουν κι’ εκείνοι που δεν θέλουν να κάνουν απολογισμό.
Ο απολογισμός είναι μια διαδικασία ενδοσκόπησης.
Κάθε διαδικασία είναι ένα σύνολο ενεργειών, μια πορεία που χαρακτηρίζεται από διάφορα στάδια, άρα απαιτεί επιμονή και υπομονή.
Όταν κάνουμε απολογισμό, αφιερώνουμε χρόνο στον εαυτό μας, άρα βελτιώνουμε το επίπεδο της αυτογνωσίας μας.
Συνειδητοποιούμε τα δυνατά και τ’ αδύνατά μας σημεία.
Ερχόμαστε σ’ επαφή με τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας.
Επανεξετάζουμε τις σχέσεις μας (προσωπικές, επαγγελματικές, φιλικές).
Ταυτόχρονα σκόπιμο είναι να μην ξεχνάμε να επιβραβεύουμε τον εαυτό μας για όσα καταφέραμε.
Με άλλα λόγια δεν εστιάζουμε μόνο στ’ αρνητικά μας γνωρίσματα.
Φωτίζοντας τα θετικά μας σημεία ενισχύουμε την αυτοεκτίμησή μας και την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας.
Προηγείται ο απολογισμός και ακολουθεί ο σχεδιασμός νέων στόχων.
Οι στόχοι πρέπει να είναι:
- Σαφείς, δηλαδή συγκεκριμένοι
- Ρεαλιστικοί, άρα εφικτοί.
- Αν ο στόχοι μας είναι ασαφείς, δηλαδή γενικόλογοι, δεν ξέρουμε πώς θα κινηθούμε αποτελεσματικά για να τους πετύχουμε, ούτε μπορούμε ν’ αξιολογήσουμε τις δράσεις μας, προκειμένου να διαπιστώσουμε αν είμαστε σε καλό δρόμο.
- Όταν οι στόχοι δεν είναι συγκεκριμένοι, μιλάμε για ευχολόγια που δεν στηρίζονται σε ρεαλιστικές βάσεις, άρα εύκολα παραπέμπονται στις καλένδες.
- Δεν υπερφορτώνουμε τον εαυτό μας, αλλά ιεραρχούμε τους στόχους μας, δηλαδή ποιος είναι πιο σημαντικός και ποιος λιγότερο.
- Διαφορετικά κινδυνεύουμε ν΄ αγχωθούμε υπερβολικά, να κατακλυστούμε από καταθλιπτικά συναισθήματα και τελικά να ματαιωθούν οι ελπίδες μας.
Όπως προανέφερα, κάποιοι αποφεύγουν τους απολογισμούς, χρησιμοποιώντας λογικοφανείς δικαιολογίες και επιχειρήματα όπως:
- Δεν έχω χρόνο.
- Σε τί θα με βοηθήσει;
- Διάφοροι ασυνείδητοι φόβοι:
- Φόβος της αλλαγής. Η συνήθεια
- Φόβος ν’ αντικρύσουμε την αλήθεια κατά πρόσωπο
Καλύτερα να μην γνωρίζουμε, γιατί όποιος γνωρίζει, πρέπει να κάνει κάτι. Ο φόβος της γνώσης είναι και φόβος της πράξης.
Άλλο ο απολογισμός και άλλο ο μηρυκασμός
Ο μηρυκασμός είναι μια διαρκής ανάλυση που δεν καταλήγει σε κάποιο συμπέρασμα, ούτε δραστηριοποιούμαστε, προκειμένου να βρούμε λύση. Αναμασάμε τις αρνητικές μας σκέψεις, άρα επαναλαμβανόμαστε ανεξέλεγκτα και δεν μπορούμε να διαχειριστούμε τα συναισθήματά μας.
Κατά συνέπεια, συσσωρεύουμε άγχος και καταθλιπτικά συναισθήματα.
Επίλογος
Απολογισμό μπορούμε να κάνουμε οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου, όχι μόνο στο τέλος κάθε χρόνου.
Όσοι θεραπευόμενοί μου δούλεψαν μαζί μου για ικανό χρονικό διάστημα, έμαθαν:
- Να κάνουν αυτοπαρατήρηση. Παρακολουθούν τον εαυτό τους σαν ένας εξωτερικός παρατηρητής
- Αποκτούν αυτογνωσία, άρα αποδέχονται τον εαυτό τους ως ένα ενιαίο σύνολο θετικών και αρνητικών πλευρών.
- Δεν κακοποιούν τον εαυτό τους εστιάζοντας στην αρνητική αυτοκριτική και την ενοχοποίηση (ενοχοποιείται κάποιος από παιδί, λόγω επικριτικών γονιών).
- Αναλαμβάνουν την προσωπική τους ευθύνη, άρα αναγνωρίζουν και αποδέχονται τα λάθη τους, χωρίς να αυτομαστιγώνονται.
Η κλινική μου εμπειρία δείχνει ότι πρέπει κάποιος να στενοχωρηθεί πολύ με την κατάστασή του, προκειμένου να αποφασίσει ν’ αλλάξει κάτι.
Δεν υπάρχει το ιδανικό. Η ζωή είναι μια διαρκής προσπάθεια.
Αν πεις ότι έφθασες στον προορισμό σου, δεν έχεις κίνητρο, ακινητοποιείσαι, σκουριάζεις.
Τέλος αξίζει να θυμόμαστε ότι ο εορταστικός Δεκέμβριος μπορεί να βιωθεί ως μήνας ξεγνοιασιάς-χαλάρωσης και μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για επικοινωνία και ουσιαστική σύνδεση με τους αγαπημένους μας.